ORFA Logo
Hoş Geldiniz
Hızlı ve güvenli alışverişe giriş yapın!
Henüz Üye Değilmisiniz?
Kolayca üye olabilirsiniz.

Santrifüj Pompalarda Çalışma Noktası ve Doğru Pompa Seçimi

Santrifüj Pompalarda Çalışma Noktası ve Doğru Pompa Seçimi

Santrifüj Pompalarda Çalışma Noktası, Sistem Eğrileri ve Mühendislik Seçim Yöntemleri

Santrifüj pompalarda doğru çalışma noktasının belirlenmesi; enerji verimliliği, ekipman ömrü, kavitasyon kontrolü ve işletme maliyetleri açısından kritik mühendislik adımlarından biridir. Bu yazıda; sistem eğrisi oluşturma yöntemleri, pompa eğrilerinin teknik analizi, NPSH–kavitasyon ilişkisi, viskozite düzeltme faktörleri ve gerçek hidrolik hesap örnekleri sunulmaktadır.

1. Çalışma Noktasının Temeli: Pompa ve Sistem Eğrilerinin Kesişimi

Bir santrifüj pompa, pompa performans eğrisi (H = f(Q)) ile sistem eğrisinin (H_system) kesiştiği noktada çalışır. Sistem eğrisi şu temel formülle ifade edilir:

Hsystem = Hstatic + Hf

Sürtünme kaybı (Hf), Darcy–Weisbach eşitliğine göre hesaplanır:

Hf = f × (L / D) × (V² / 2g)

Bu nedenle sistem eğrisi kuadratik yapıdadır: debi arttıkça kayıplar hızla büyür.

Pompa Eğrisi (Q-H) Sistem Eğrisi Q (Debi) H (Basma)

2. Pompa Eğrilerinin Teknik Analizi

bir pompa performans diyagramı şu eğrileri içerir:

  • Q-H Eğrisi: Debi – basma yüksekliği ilişkisi
  • Q-P Eğrisi: Debiye göre güç tüketimi
  • Q-η Eğrisi: Verim eğrisi ve BEP noktası
  • NPSHr Eğrisi: Kavitasyon dayanımı

Doğru pompa seçimi, çalışma noktasının BEP (Best Efficiency Point) bölgesine mümkün olduğunca yakın olmasını gerektirir. BEP bölgesinden uzak çalışma; titreşim, radyal yük artışı ve yüksek enerji tüketimi oluşturur.


3. Yanlış Çalışma Noktasının Teknik Sonuçları

Debi üstünde çalışma ; pompa çalışma eğrisinde sağ tarafta
  • Düşük basma yüksekliği
  • Yüksek hız → boru erozyonu
  • Motorun aşırı yük çekmesi
Debi altında çalışma ; pompa çalışma eğrisinde sol tarafta
  • Titreşim – radyal yük artışı
  • Yatak sıcaklık artışı
  • Dengesiz akış ve çekiçleme
BEP noktasından uzak çalışma:
  • test verilerine göre yatak ömrü %40’a kadar azalabilir
  • Enerji maliyetleri yükselir

4. Hidrolik Hesap Örneği :

Aşağıdaki örnek gerçek mühendislik hesabıdır:

Debi (Q) 30 m³/h
Boru Boyu (L) 120 m
Boru Çapı (D) 65 mm
Sürtünme Katsayısı (f) 0.024

Debiye göre hız:

V ≈ 2.5 m/s

Sürtünme kaybı:

Hf ≈ 8.96 mss

Statik yük 12 m ise:

Hsystem = 20.96 mss

Pompa eğrisi ile kesişim noktası: Q = 30 m³/h – H ≈ 21 mss.


5. Viskoz Sıvılar İçin Düzeltme Faktörleri

viskozite düzeltme grafiklerine göre:

  • Verim %10–40 azalabilir
  • Basma yüksekliği %10–30 düşer
  • Debi %5–20 azalır
  • Güç tüketimi %10–60 artar

Yağ, glikol ve yüksek viskoziteli kimyasal akışkanlarda mutlaka düzeltme faktörleri uygulanmalıdır.


6. Paralel ve Seri Pompa Çalışma Prensipleri

Seri Pompa: Basma yükseklikleri toplanır → yüksek H gereken yerlerde.
Paralel Pompa: Debi toplanır → yüksek Q gereken yerlerde.


7. ORFA’nın Mühendislik Yaklaşımı

ORFA, santrifüj pompa seçimlerinde uluslararası mühendislik prensiplerini uygular:

  • Sistem eğrisi hesaplaması
  • BEP kontrolü
  • NPSH güvenlik analizi
  • Viskozite düzeltmesi
  • Motor güç denetimi
  • Paralel/seri çalışma optimizasyonu

Bu yöntemler doğru pompa seçimini garanti eder, işletme maliyetlerini düşürür ve ekipman ömrünü artırır.


Sonuç

Santrifüj pompalarda çalışma noktasının doğru belirlenmesi, sistem performansının kalbini oluşturur. Hidrolik hesapların mühendislik prensiplerine uygun yapılması; enerji tasarrufu, uzun ekipman ömrü ve güvenli işletme için vazgeçilmezdir.

ideasoft e-ticaret paketleri ile hazırlandı.